กิจกรรมการอ่านจับใจความสำคัญ 

บทที่ ๑
การอ่านจับใจความสำคัญ

ความหมายการอ่านจับใจความ

                การอ่านจับใจความ คือ  การอ่านที่มุ่งค้นหาสาระของเรื่องหรือของหนังสือแต่ละเล่ม     ที่เป็นส่วนใจความสำคัญ และส่วนขยายใจความสำคัญของเรื่อง  การอ่านจับใจความเป็นทักษะ      ที่ต้องฝึกฝนด้วยการอ่านอย่างสม่ำเสมอ  ซึ่งจะทำให้ผู้อ่าน อ่านได้รวดเร็วและจับใจความได้ถูกต้อง อย่างไรก็ตามการอ่านจับใจความนั้นต้องพิจารณาตัวผู้อ่าน  ซึ่งเป็นบุคคลสำคัญเป็นประการแรก    ว่ามีความรู้พื้นฐานมากน้อยเพียงใด  ความรู้พื้นฐาน เป็นความรู้ที่ผู้อ่านได้สะสมไว้เพื่อเป็นแนวทางในการตัดสินข้อมูลจากการอ่านเรื่องต่อไป

 องค์ประกอบของความรู้พื้นฐาน

                    องค์ประกอบของความรู้พื้นฐานของผู้อ่านจับใจความสำคัญมี  ๓  ประการ คือ
๑. ความรู้ทางด้านภาษา   ได้แก่  ความรู้เกี่ยวกับวรรณคดี  หลักภาษาและการใช้ภาษา  ซึ่งจะช่วยให้ผู้อ่าน ฟัง พูด อ่านและเขียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ 
เช่น  การรู้จักถ้อยคำ สำนวน  หรือเรื่องราวจากวรรณคดี  สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการอ่านวรรณกรรมสมัยปัจจุบันเปรียบเทียบเหตุการณ์  ตลอดจนนำภาษา  สำนวนและถ้อยคำต่าง ๆ มาใช้  โดยใช้หลักการเปรียบเทียบความแตกต่างทำให้มีความรู้ทางภาษากว้างขึ้น  อันจะนำไปสู่การอ่านจับใจความ     เรื่องที่ใช้ภาษาอื่นได้    จึงกล่าวได้ว่าความรู้ทางด้านภาษามีส่วนช่วยพัฒนาการอ่านจับใจความได้มาก
     ๒. ความรู้เกี่ยวกับเนื้อเรื่อง  หากผู้อ่านมีความรู้เกี่ยวกับเนื้อเรื่องก็จะใช้เวลาน้อย  ในการอ่านจับใจความที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนั้น และการวินิจฉัยข้อมูลจากการอ่านก็ขึ้นอยู่กับเนื้อเรื่องเดิม  ดังนั้นความรู้เกี่ยวกับเนื้อเรื่องจึงมีส่วนช่วยในการอ่านจับใจเช่นกัน
                    ๓. ประสบการณ์ทางด้านความคิด  เมื่อบุคคลเริ่มต้นรู้จักสื่อสาร  ก็จะเริ่มต้นคิดเกี่ยวกับเรื่องราว  เหตุการณ์ หรือสิ่งอื่น ๆ
ที่ผ่านเข้าไปในสมอง  ครั้นเมื่อโตถึงวัยที่สามารถอ่านจับใจความ  ก็จะสะสมความคิดที่ได้จากการอ่านเรื่องต่าง ๆ เพิ่มมากขึ้น  ระดับความคิด
มีหลายระดับ เช่น การคิดระดับต้น เป็นการคิดว่า  มีใคร  ทำอะไร  และอยู่ที่ไหนหรือมีเหตุการณ์เรียงลำดับอย่างไร ความคิดระดับนี้  เมื่อได้รับการฝึกฝนบ่อยครั้งก็จะพัฒนามาถึงระดับกลาง  ซึ่งเป็นความคิดเกี่ยวกับการอ่านจับใจความจากเรื่องที่มีข้อคิดเห็นต่าง ๆ หรือมีการแสดงเหตุผลที่เป็นข้อวิจารณ์ในเรื่องนั้นหากผู้อ่านสนใจและเห็นด้วยก็จะเก็บไว้ในสมอง 

ส่วนความคิดระดับสูงเป็นความคิดในขั้นวิเคราะห์เหตุการณ์ของเนื้อเรื่อง วิเคราะห์  การใช้ภาษาและองค์ประกอบย่อยๆ ที่ผู้อ่านได้รับประโยชน์จากเรื่องที่อ่านจับใจความ เช่น ข้อคิด  คติสอนใจ  สุภาษิต  คำพังเพย  ประโยชน์อื่นๆ  ที่ผู้อ่านจะได้จากการคิดของตน

 

อ่านต่อ